Bij welke klachten en problemen kun je brainspotting gebruiken?

Wanneer mensen vragen waarvoor brainspotting kan worden ingezet, citeren veel therapeuten een bekende uitspraak van David Grand:

“Brainspotting werkt bij iedereen met een actief zenuwstelsel.”

Met andere woorden: bij iedereen die leeft.

Dat klinkt misschien breed, maar het raakt de kern. Brainspotting werkt namelijk niet op één klacht of één categorie, maar op het hele menselijke systeem. In deze blog lees je waarom brainspotting zo breed inzetbaar is — en hoe je daar toch genuanceerd over kunt spreken.

Hoe wij in Nederland klachten indelen

In de psychologie en psychiatrie zijn we gewend om klachten te verdelen in categorieën:

• angststoornissen

• depressies

• traumagerelateerde klachten

• verslavingen

• somatische spanningsklachten

• persoonlijkheidsproblematiek

De huisarts werkt ook met een coderingssysteem: niet hetzelfde, maar wel op dezelfde gedachte gebaseerd. Deze indelingen geven overzicht, maar doen soms vergeten dat klachten slechts het uiterste topje van een dieper liggend proces zijn.

Het lichaam als ecosysteem

Een andere manier om naar klachten te kijken, is via het lichaam als ecosysteem. Je kunt kijken naar:

• lichaamsgebieden

• fysiologische ketens

• functionaliteit versus verstoring

• verlies van veerkracht

• verstoring van interne regulatie

Deze manier van denken past beter bij lichaamsgerichte therapieën zoals brainspotting.

Klachten komen voort uit systemische disbalans

Wat je uitgangspunt ook is — DSM-diagnoses of een holistische benadering — uiteindelijk laten klachten altijd een onderliggende disbalans in het systeem zien. Zoals Hamer in de Nieuwe Germaanse Geneeskunde beschreef: klachten zijn aanwijzingen van een conflict, niet zomaar een productiefoutje in de mens.

Brainspotting sluit daar perfect op aan, want de methode werkt:

• in het brein

• in het centrale zenuwstelsel

• in de neurofysiologie

• in de lichamelijke sensaties

• in de emotionele regulatie

• in de mentale patronen

Brainspotting is geen “één gebied”-interventie. Het is per definitie integraal.

Waarom brainspotting breed toepasbaar is

Omdat brainspotting werkt waar spanning, activatie of ontregeling zit, maakt het weinig uit hoe je de klacht noemt.

Als een systeem vastloopt, reageert Brainspotting op:

• de spanning

• de kramp

• de bevriezing

• de blokkade

• de emotionele lading

• de somatische stress

Brainspotting werkt vooral goed als het ‘vastzit’

Een paar voorbeelden:

• Depressiviteit: alsof het water in de sloot stilstaat; brainspotting kan die stroom weer op gang brengen.

• Trauma: vastgezette reflexen en overlevingsreacties komen los, waardoor het systeem weer gaat bewegen.

• Kop-lijf-ontkoppeling: brainspotting herstelt verbindingen die eerder onmogelijk leken.

• Emotioneel dichtslibben: interne ruimte keert terug, gevoelens worden weer toegankelijk.

Het doel is altijd hetzelfde:

contractie → regulatie → expansie → integratie.

Waarom het geen Haarlemmer olie is

Sommige mensen vinden het “verdacht” dat brainspotting bij zoveel klachten wordt genoemd. Alsof het een wondermiddel is. Maar dat is niet het geval.

Brainspotting:

• claimt niet elke klacht te genezen

• vervangt niet per definitie psychiatrische zorg

• is niet magisch

• is wél een interventie die direct inwerkt op het menselijke systeem

Wanneer dat systeem in balans komt, verbetert het herstelklimaat. Daardoor kunnen veel soorten klachten verbeteren.

Het is precies zoals je zei: klachten zijn een signaal van een dieper conflict, en brainspotting werkt op de laag waar dat conflict zich manifesteert.

Officiële lijst van klachten volgens David Grand

Volgens Brainspotting.com wordt brainspotting onder andere gebruikt voor de volgende lijst van klachten en condities:

• trauma en PTSS

• angstklachten en paniek

• depressie

• chronische stress

• burn-out

• somatische spanningsklachten

• hechtings- en ontwikkelingsproblematiek

• dissociatie

• verslaving

• rouw en verlies

• boosheid en impulsregulatieproblemen

• seksuele problemen met traumatische component

• prestatiedruk en faalangst

• OCD-achtige spanningspatronen

• traumatische medische ervaringen

• spiritueel of existentieel vastlopen

Waar brainspotting uitzonderlijk sterk in is

Er zijn klachtengebieden waarin brainspotting in het bijzonder krachtig werkt:

1. Trauma en posttraumatische dynamiek

Omdat brainspotting werkt waar woorden tekortschieten.

2. Somatische spanningsklachten

Bij pijn, druk op het lichaam, bevriezing, verstarring, spanning in spieren of adem.

3. Emotieregulatiethema’s

Zoals emoties niet kunnen voelen, overstromen, dissociatieve patronen.

4. Kop-lijf-onbalans

Brainspotting brengt de interne connectiviteit terug.

Performance-gerelateerde vraagstukken: een aparte categorie

Brainspotting wordt ook veel gebruikt bij topsporters, musici, ondernemers en professionals die vastlopen in hun performance. Omdat dit een heel eigen dynamiek kent, komt er een aparte blog over dit onderwerp. Je vindt die via de link onderaan deze pagina.

Brainspotting helpt bij:

• podiumangst

• prestatieblokkades

• verlies van flow

• faalangst op hoog niveau

• bevriezing tijdens optreden of presentatie

• verlies van creativiteit

Het werkt omdat performance een neurofysiologisch proces is — en brainspotting precies daar invloed op heeft.